Khám phá tàu điện ngầm Moscow: Cung điện dưới lòng đất
Nhắc đến Moscow, có lẽ bạn sẽ nghĩ ngay đến Quảng trường Đỏ hay Nhà thờ Thánh Basil, nhưng còn một điều độc đáo nữa chính là các trạm tàu điện ngầm. Được mệnh danh là 'cung điện dưới lòng đất', hệ thống tàu điện ngầm Moscow (Metro trong tiếng Nga) nổi tiếng với bề dày lịch sử, những lời đồn đại và lượng hành khách đông đảo. Điểm độc đáo của tàu điện ngầm Moscow mà người biết thì rành, người không biết thì ngỡ ngàng, bắt đầu từ những nhà ga sâu hun hút mang lại cảm giác như đang bước vào hầm mỏ, cùng hệ thống thang cuốn di chuyển cực nhanh xuống tận đáy. (Như nhiều người đã biết, nơi này càng nổi tiếng hơn vì từng được dùng làm hầm trú ẩn phòng không trong Thế chiến II.)
Lần đầu đi, thang cuốn chạy nhanh đến mức bạn khó mà bắt nhịp để bước chân lên, nhưng đi chừng một hai lần là sẽ quen ngay. (Các cụ bà lưng còng còn đi thoăn thoắt, nên nếu bạn không đi được thì chắc là có vấn đề về thể chất hoặc tinh thần rồi.) Khi đã quen hơn một chút, bạn sẽ bắt đầu đi bộ hoặc chạy trên chiếc thang cuốn di chuyển vun vút này. Người ta hay bảo người Hàn Quốc có tính nóng vội, nhưng có khi vẫn chưa bằng người Nga đâu.
Khi cần đổi chuyến tàu điện ngầm hoặc chuyển sang tàu ra sân bay ở Moscow, bạn cứ nhìn xuống sàn nhà mà đi. Ở Hàn Quốc, biển báo chuyển tuyến thường dán trên tường, nhưng ở Moscow lại được in dưới sàn. Khác với Hàn Quốc, các ga chuyển tuyến ở đây thường có tên khác nhau. Ví dụ, ở Hàn Quốc, ga Jamsil (gần sân bóng chày ở Seoul) của tuyến số 2 và tuyến số 8 đều gọi chung là 'ga Jamsil', nhưng ở Nga, tên ga của tuyến số 2 và tuyến số 8 lại khác biệt. Do đó, khi đổi chuyến, thay vì cố học thuộc hết tên ga, bạn cứ tìm theo màu sắc của tuyến tàu cần chuyển sang cho tiện.
Giá vé tính đến năm 2016 như sau.
- Vé 1 lượt: 50 Rúp
- Vé 2 lượt: 100 Rúp
- Vé 20 lượt: 650 Rúp (32.5 Rúp/lượt)
- Vé 40 lượt: 1,300 Rúp (32.5 Rúp/lượt)
- Vé 60 lượt: 1,570 Rúp (khoảng 26.2 Rúp/lượt)
Vé không giới hạn
- Vé 1 ngày: 210 Rúp
- Vé 3 ngày: 400 Rúp
- Vé 7 ngày: 800 Rúp
- Vé 30 ngày: 2,000 Rúp
- Vé 90 ngày: 5,000 Rúp
- Vé 1 năm: 18,200 Rúp
Bạn có thể đi được cả tàu điện ngầm, xe buýt và tàu điện trên mặt đất (tram). Nếu bạn du lịch khoảng 1 tuần và khách sạn nằm xa khu du lịch (Quảng trường Đỏ) khiến việc đi tàu điện ngầm là bắt buộc, thì loại vé 20 lượt mà tôi từng dùng là hợp lý nhất. Tuy nhiên, nếu khách sạn gần Quảng trường Đỏ và có thể đi bộ được, thì vé 1 lượt sẽ hữu dụng hơn vé 20 lượt. (Xét đến việc giá khách sạn gần Quảng trường Đỏ rơi vào khoảng 400.000 - 500.000 KRW, tôi cũng tự hỏi liệu những người ở đó có thèm bận tâm đến chút tiền lẻ này không nữa.)
Cách mua vé rất đơn giản. Bạn chỉ cần đưa cho nhân viên bán vé số tiền hòm hòm với giá vé, rồi dùng ngón tay ra hiệu đại khái là họ sẽ tự hiểu và đưa vé cho bạn. Cũng có thể bạn sẽ may mắn gặp được nhân viên bán vé hiểu tiếng Anh, nhưng tôi khuyên bạn nên để dành sự may mắn đó cho những việc lớn lao hơn.
Bạn sẽ nhận được một tấm vé bằng giấy cứng màu đỏ, chỉ cần chạm vào cổng soát vé rồi đi qua là xong. Nếu không hiểu tôi đang nói gì, bạn cứ chú ý quan sát cách người khác làm rồi làm theo. Lưu ý là thỉnh thoảng họ có thể yêu cầu kiểm tra hành lý, thường là do hành lý của bạn to và trông bạn giống người nước ngoài thôi, nên đừng bận tâm quá nhé. Và nếu bạn đi lậu vé, tôi không rõ bạn sẽ bị phạt thêm bao nhiêu tiền hay có bị lôi đến đồn cảnh sát không, nhưng tôi muốn khẳng định là chắc chắn bạn sẽ bị bắt. Người canh gác cửa ra vào tàu điện ngầm, người kiểm tra vé lậu, người theo dõi camera an ninh xem thang cuốn có vấn đề gì không, và người bán vé. Bốn vị trí này lúc nào cũng có người túc trực và họ làm việc không hề chểnh mảng chút nào đâu. Thế nên, nếu bạn từ Tây Âu sang và mang tư tưởng chủ quan kiểu 'chắc trốn một lần cũng không sao', thì có khi bạn sẽ được trải nghiệm tour đối đầu 1-1 với một người Nga đang nổi giận thực sự, hoặc tour tham quan phòng tạm giam của đồn cảnh sát Moscow hàng real đấy.
Lý do tàu điện ngầm Moscow được ưu ái gọi là cung điện dưới lòng đất là vì trang trí nội thất bên trong thực sự quá hoành tráng. Những nhà ga được xây dựng từ lâu đời tự hào sở hữu vẻ đẹp tuyệt mỹ đến mức có thể coi là những tác phẩm nghệ thuật mang đậm dấu ấn lịch sử. Ngay cả những nhà ga mới xây gần đây cũng được thiết kế lộng lẫy như thể đang phô diễn đẳng cấp thiết kế hiện tại của nước Nga. Không chỉ đơn thuần là đắp vào một hai bức tượng đồng hay một bức bích họa cho có lệ đâu. Họ biến bản thân nhà ga thành một bảo tàng nghệ thuật thực thụ bằng cách ốp đá cẩm thạch toàn bộ hoặc trang trí kín bằng các bức tượng điêu khắc. Trong số những nơi tuyệt vời này, tôi sẽ gom toàn bộ ảnh những ga tôi đã đi qua và đăng liền mạch trong bài viết tiếp theo.
Tiếp nối câu chuyện về các nhà ga ở Moscow, nói về trải nghiệm đi tàu thực tế, ban đầu bạn sẽ kinh ngạc với thời gian tàu đến (chuyến tiếp theo chắc chắn sẽ đến trong vòng 2 phút 30 giây) và giật mình vì tiếng gầm rú đinh tai nhức óc của đoàn tàu chạy với tốc độ chóng mặt. Sau đó, bạn sẽ lại bất ngờ khi thấy cảnh tượng như trong bức ảnh trên: cửa sổ được mở toang để thông gió cho không gian ngột ngạt bên trong bằng thứ không khí ngai ngái dưới lòng đất. So với các tuyến số 5, 6, 7, 8 ở Hàn Quốc thì tàu ở đây khá cũ kỹ, nhưng vì lịch sử tàu điện ngầm của họ lâu đời hơn chúng ta gấp đôi nên tôi nghĩ điều này cũng là khó tránh khỏi.
Một hình ảnh đáng ngạc nhiên khác là khi có người lớn tuổi bước vào tàu, chắc chắn một trong những người trẻ tuổi hơn sẽ đứng lên nhường ghế. Đây là hành động dạo này hiếm thấy ngay cả ở đất nước trọng lễ nghi như Hàn Quốc, nhưng tôi lại luôn bắt gặp khi đi tàu điện ngầm ở Moscow. Và khác với Hàn Quốc, tuyệt đối không có ai chen lên tàu khi người bên trong chưa xuống hết. (Thậm chí các cô các bác lớn tuổi cũng đợi người ta xuống hết rồi mới lên!!) Trước đây trong chương trình 'Non-Summit', đại diện của Nga là Ilya đã chỉ ra điểm chưa tốt này của Hàn Quốc, và quả thực họ tuân thủ trật tự công cộng cơ bản tốt đến mức hoàn toàn có quyền nói như vậy. Vốn dĩ chỉ mang trong đầu hình ảnh về một nước Nga đáng sợ khi đến đây, tôi đã không khỏi ngạc nhiên và cho rằng họ đi trước Hàn Quốc rất xa về mặt ý thức trật tự công cộng. Nói ngoài lề một chút, tôi từng thấy một kẻ điên la hét và làm loạn trên tàu điện ngầm Moscow. Nếu ở Hàn Quốc thì mọi người sẽ lảng tránh đi chỗ khác, nhưng ở Nga thì tất cả đều trừng mắt lườm hắn ta một cách lạnh gáy. Tất nhiên, phần lớn các cô và học sinh vừa lườm vừa lánh sang toa bên cạnh, nhưng trong trường hợp tôi chứng kiến, vài người lườm hắn đã đứng ra gây gổ và kẻ điên đó đã bị đuổi cổ xuống ở ga tiếp theo.
Và dĩ nhiên, bạn phải cẩn thận với nạn móc túi trên tàu điện ngầm. (Một người bạn Nga đã kể cho tôi nghe rằng ngay cả người Nga cũng bị móc túi đấy)
PS: Nếu bạn định chủ yếu di chuyển bằng tàu điện ngầm ở Nga, hãy tải ứng dụng Yandex Metro nhé. Ứng dụng này có cả tiếng Nga và tiếng Anh nên bạn có thể biết cách phát âm, và nhìn chung giao diện cũng như cách sử dụng rất tiện lợi. Yandex map cũng cực kỳ hữu ích ở Moscow và Saint Petersburg (hoạt động cả khi ngoại tuyến) nên tôi khuyên bạn nên dùng. (Về bản đồ ngoại tuyến, tôi cũng đề xuất maps.me. Nếu bạn đi nhiều quốc gia và khu vực mà không mua sim hay chuyển vùng quốc tế thì maps.me là lựa chọn số một.)
Link tải Yandex Metro cho iPhone
Link tải Yandex Metro cho Android